პენტაგონს AI-ზე მომუშავე სიცრუის დეტექტორის შესაქმნელად $30 მილიონი სურს

აშშ-ის თავდაცვის დეპარტამენტს სურს, მომდევნო ხუთი წლის განმავლობაში 30.3 მილიონი დოლარი დახარჯოს ახალი ტიპის სიცრუის დეტექტორის შესაქმნელად. პროექტს, სახელწოდებით „Polygraph+“ ან „Polygraph Next“, ხელოვნური ინტელექტისა და მანქანური სწავლების ალგორითმები დაედება საფუძვლად.

როგორც Inside Defense და MIT Tech Review იუწყებიან, ბიუჯეტის პროექტი ჯერ კონგრესს არ დაუმტკიცებია. ახალ ინიციატივას უხელმძღვანელებს თავდაცვის კონტრდაზვერვისა და უსაფრთხოების სააგენტო (DCSA), რომელიც ფედერალური თანამშრომლების შემოწმებასა და შიდა საფრთხეების გამოვლენაზეა პასუხისმგებელი.

უკონტაქტო დაკვირვება და ალგორითმები

ტრადიციული პოლიგრაფისგან განსხვავებით, რომლის დროსაც სუბიექტის სხეულზე სხვადასხვა სენსორს ამაგრებენ, ახალი სისტემა „დისტანციურ აღქმაზე“ (standoff sensing) იქნება ორიენტირებული. ეს ტექნოლოგია ფიზიოლოგიური მაჩვენებლების უკონტაქტოდ, კამერებისა და სპეციალური სენსორების საშუალებით წაკითხვას გულისხმობს.

Pentagon-ის ინოვაციების განყოფილებამ (DIU) პროტოტიპების შესაქმნელად ჯერ კიდევ 2023 წელს შეარჩია კომპანიები Presage Technologies და Altec Research. Presage-ის მტკიცებით, ჩვეულებრივი კამერით გულისცემისა და სუნთქვის სიხშირის დაფიქსირებაა შესაძლებელი, ხოლო Altec Research-ის სისტემა თავის მოძრაობას, სახის კანის ტემპერატურასა და ფორების აქტივობას აკვირდება.

რამდენად სანდოა ტექნოლოგია?

სიცრუის დეტექტორის მოდერნიზების მცდელობა თავდაცვის უწყებაში არსებულ შიდა დაძაბულობას ემთხვევა. თავდაცვის მდივან Pete Hegseth-ის პირობებში, პენტაგონმა პრესაში ინფორმაციის გაჟონვის წყაროების დასადგენად პოლიგრაფის გამოყენება გაახშირა. New York Times-ის ინფორმაციით, ირანთან ომის ფონზე საბრძოლო მარაგების შემცირების შესახებ სტატიების გამოქვეყნების შემდეგ, გაერთიანებული შტაბის დაახლოებით 50 ოფიცერი პოლიგრაფზე შეამოწმეს.

მიუხედავად ამისა, მეცნიერები AI-პოლიგრაფის ეფექტურობას სკეპტიკურად უყურებენ. 1920-იანი წლებიდან მოყოლებული, ტრადიციული პოლიგრაფი არაერთხელ გააკრიტიკეს არაზუსტი შედეგების, სუბიექტურობისა და მოტყუების სიმარტივის გამო; მისი შედეგები სასამართლოებში მტკიცებულებად იშვიათად დაიშვება. ექსპერტების განმარტებით, ტყუილის უნივერსალური ფიზიოლოგიური ნიშანი ბუნებაში უბრალოდ არ არსებობს.

თეორიულად, AI-ს შეუძლია ერთდროულად გააანალიზოს სტრესი, კოგნიტური დატვირთვა და ემოციების შეკავების მცდელობა. თუმცა, იმის გათვალისწინებით, რომ პენტაგონში 2.8 მილიონი ადამიანი მუშაობს, ცდომილების მცირე პროცენტმაც კი შესაძლოა ათიათასობით უდანაშაულო თანამშრომლის ცრუ დადანაშაულება გამოიწვიოს.